23 Aralık 2013 Pazartesi günü, Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi’nde Yrd. Doç. Dr. Necdet Neydim’in yönetiminde, Müren Beykan ve Sevin Okyay’ın konuşmacı olarak katıldığı “Çeviri Çocuk Edebiyatına Yayıncı ve Çevirmen Yaklaşımları” başlıklı bir panel gerçekleştirildi.

Panelde yayınevi paradigmaları, çevrilecek kitapların seçim süreçleri, çevirmenin yayın sürecine katılımı, yayıncı ve okur ilişkisi, okur kitlesi yaratmanın ve halihazırdaki kitleye ulaşmanın zorluklarına ilişkin başlıklar üzerinde duruldu.

Paneli yöneten Neydim, çocuk ve gençlik edebiyatının Türkiye’de hâlâ çeviri ağırlıklı yayımlandığını ifade ederek konuşmacılara bu çerçevede çeşitli sorular yöneltti.

Sevin Okyay, çevirmenin her şeyden önce bir “okur” olduğuna dikkat çekti ve çocukluğunda okuduğu edebiyatın, birkaç istisna dışında çevirilerden oluştuğunu söyledi. Çoğu hâlâ basılan ve hatta yeniden çevrilen bu kitapların, Tanzimat döneminde Türkiye’ye geldiğini; çocuğa hitap etme noktasında çok uygun bir dile sahip, şiirselleştirilmiş metinler olduklarını belirtti. “İyi çeviriler okuduk, çünkü konuştuğumuz dili okuduk. Ve o dil de güzeldi,” diyen Okyay, Kutlukhan Kutlu’yla birlikte gerçekleştirdiği Harry Potter çeviri sürecinden söz etti. Belli çevirmenlerle uzun soluklu ilişkiler kuran yayınevlerinin, bu çevirmenlerden aynı zamanda birer “okur” olarak yararlanabileceğini söyledi.

Günışığı Kitaplığı yayıncılığa başladığı 1996’da, yerli yazarların çocuk ve gençlik edebiyatına katılımının “sınırlılığına” dikkat çeken Müren Beykan, o yıllarda çocuk haklarından ciddi ciddi söz edilmediğini hatırlattı. Ebeveynin despot tavrı ve öğretmenin “tartışılmaz doğruların insanı olduğu” düşüncesinin kitaplarda öne çıktığını söyledi. Editörlük geleneğini Türkiye’den çok önce oturtmuş ve çocuk haklarını toplumsal hayata sindirmiş Avrupa ülkelerinden kitaplarla yayın hayatına başladıklarını ifade eden Beykan, çocuğun gözünden bakmayı bilen yazarlarla da bu çeviri edebiyat sayesinde tanıştıklarını belirtti. Yurtdışı fuarlara katılımın önemine değinen Beykan, kültürel öğeleriyle bir estetik bütünlük sunan bu fuarlarda, kültürel farkların edebiyata nasıl yansıdığını farklı bir açıdan görebildiğimizi vurguladı.

Panelde, edebiyat çevirmeni için bilgi ve deneyim birikimi kadar, diğer sanatlarla ilişkisinin de önemi vurgulandı. Özellikle sanatın farklı türlerine yakınlığın, metnin ses estetiğine hâkim bir çevirmen için gerekliliği ifade edildi.

01 02 03

 

 

Facebook Instagram Twitter Youtube